De handel in cryptovaluta blijft een terrein vol risico’s, waarbij sommige praktijken inmiddels onder de noemer van marktmisbruik vallen. Eén van deze methoden, bekend als ‘pump en dump’, wordt vanaf 30 december 2024 expliciet door de AFM verboden. Dit verbod geldt zowel voor de organisatoren als voor de deelnemers aan deze activiteiten. De nieuwe regelgeving maakt deel uit van de Europese cryptowetgeving MiCAR (Markets in Crypto-Assets Regulation).
Bij een pump en dump wordt de waarde van een cryptomunt kunstmatig opgedreven. Dit gebeurt door middel van gerichte promotie, vaak via sociale media of online fora, waarbij termen als ‘pumpen’, ‘to the moon’ en ‘fomo’ (fear of missing out) veelvuldig worden gebruikt. Zodra de waarde van de munt piekt, verkopen de initiatiefnemers hun bezit met grote winst. Andere handelaren, vaak minder ervaren, blijven achter met cryptomunten die plotseling in waarde kelderen.
Grote verliezen voor deelnemers
Het mechanisme achter een pump en dump draait om het manipuleren van emoties en het aanwakkeren van speculatieve handel. Initiatiefnemers profiteren van de plotselinge waardestijging, terwijl andere investeerders met aanzienlijke verliezen te maken kunnen krijgen. Deze praktijk wordt vaak versterkt door de invloed van zogenaamde ‘finfluencers’, die met hun bereik op sociale media de hype rondom een specifieke munt vergroten. Onder de nieuwe MiCAR-wetgeving wordt niet alleen het organiseren van dergelijke praktijken verboden, maar ook het actief deelnemen eraan.
De invoering van MiCAR heeft tot doel de wildwestpraktijken binnen de cryptomarkt aan banden te leggen en consumenten beter te beschermen tegen misbruik. Toch benadrukken toezichthouders dat de risico’s in de cryptosector groot blijven, zelfs met de nieuwe regels. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwt dat beleggen in cryptovaluta alleen geschikt is voor wie de financiële middelen heeft om eventuele verliezen op te vangen.
Hoewel de nieuwe wetgeving meer duidelijkheid schept over wat wel en niet is toegestaan, blijven de koersschommelingen en het gebrek aan fundamentele waarde in veel cryptomunten een onverminderd groot risico.
Hoe werkt een pump en dump?
Bij een pump en dump wordt eerst een cryptomunt met een lage marktwaarde geselecteerd. Vervolgens wordt deze munt gepromoot via gerichte berichten op sociale media en fora. Onder het mom van een unieke kans of een op handen zijnde doorbraak worden andere handelaren verleid om in te stappen. De initiators profiteren van de stijgende vraag en de daarmee gepaard gaande koersstijging, waarna zij hun bezit verkopen tegen een hoge waarde. Zodra dit gebeurt, valt de koers terug en verliezen andere handelaren een groot deel van hun investering.
De AFM adviseert consumenten om waakzaam te zijn bij termen die wijzen op speculatieve activiteiten. Het is belangrijk om niet blindelings te vertrouwen op informatie uit informele bronnen of sociale media, zeker wanneer er sprake lijkt te zijn van ongebruikelijk veel aandacht voor een specifieke cryptomunt. Daarnaast is het verstandig om vooraf uitgebreid onderzoek te doen en enkel met financiële middelen te handelen die men kan missen.
Hoewel MiCAR met ingang van 2024 een belangrijke stap zet in de regulering van de cryptomarkt, blijft het handelen in cryptovaluta onverminderd risicovol. Consumenten worden daarom aangemoedigd om voorzichtig te blijven en zich bewust te zijn van de mogelijke valkuilen binnen deze dynamische sector. Investeren in andere sectoren lijkt veelal een betere keuze.
